افزایش درک مطلب در کودکان

زمان مطالعه : 6 دقیقه
تاریخ انتشار:
نظرات: 2 دیدگاه
امتیاز:
0
(0)

اهمیت افزایش درک مطلب در کودکان

افزایش درک مطلب در کودکان به معنای فهم و درک مطلبی است که می خوانند و یا می شنوند. درک مطلب در کودکان موضوع مهمی است که تأثیر به سزایی در جنبه های مختلف یادگیری و شناخت آن ها دارد. در مورد کودکان خردسال، درک مطلب از درک مطالب شفاهی و شنیداری شروع می شود و مقدمه ای است برای درک مطالب خواندنی در آینده و پس از یادگیری خواندن و نوشتن.

چرا بالا بودن درک مطب کودکان اهمیت دارد؟

مشکل بسیاری از دانش آموزانی که در حل مسئله های ریاضی و یا پاسخ به پرسش های کتبی دچار ضعف هستند، ناشی از پایین بودن میزان درک مطلب آن ها نسبت به صورت سؤال و یا مسئله و ناتوانی آن ها در فهم خواسته سؤال است.  یکی از نشانه های پایین بودن درک مطلب و نیز نمایانگر اهمیت این مسئله در موفقیت تحصیلی دانش آموزان است.

عوامل مؤثر بر افزایش درک مطلب :

داشتن توجه و تمرکز کافی نسبت به متن

داشتن تمرکز و توجه کافی نسبت به مطلب ارائه شده و گوش کردن و یا خواندن مطلب بدون حواس پرتی، اولین قدم برای فهم و درک مطلبی است که می خوانیم و یا می شنویم.رواضح است که اگر فرد، هنگام شنیدن یک مطلب و یا حتی خواندن متن، از دقت و توجه کافی نسبت به آن برخوردار نباشد، نمی تواند درک کامل و عمیقی نسبت به چیزی که شنیده و یا خوانده است، داشته باشد.

شاید برایتان اتفاق افتاده باشد که جمله، پاراگراف یا حتی یک صفحه کامل از کتاب یا نوشته ای را خوانده باشید، اما فکرتان درگیر موضوعی خارج از متنی که در حال خواندن آن بودید باشد و یک دفعه متوجه شده باشید که هیچ چیز از مطلبی که خوانده اید، درک نکرده اید و صرفاً آن را روخوانی کرده اید.این اتفاق ممکن است در مورد مطالب شفاهی نیز رخ داده باشد. یعنی هنگام شنیدن یک موضوع، توجه شما به موضوع دیگری معطوف بوده و از سخنانی که می شنیده اید، چیزی نفهمیده باشید. یکی از رایج ترین مواقع رخ دادن این اتفاق، در کلاس درس است.

درک معنای واژه ها، عبارت ها و اصطلاحات موجود در آن مطلب

اگر شما جمله ای را بشنوید و یا بخوانید که معنای یک یا چند واژه موجود در آن را ندانید، نمی توانید از درک کامل و دقیقی نسبت به آن برخوردار شوید. حال اگر واژه ای که معنای آن را نمی دانید از کلمات مهم و کلیدی آن جمله باشد، میزان درک مطلب شما نسبت به آن تا حد بسیار زیادی کاهش می یابد.  به همین دلیل، گفته می شود که گستردگی دایره لغات، کمک شایانی در افزایش درک مطلب افراد می کند.

توانایی درک معنی واژه های

درست است که دانستن معنای کلمات یکی از کلیدی ترین و مهم ترین عوامل بالا بودن میزان درک مطلب در افراد است، اما درک ارتباط بین کلمات و جملات متنی که می خوانیم و یا می شنویم و حفظ این ارتباط تا پایان متن، از عوامل مهم در درک مطلب می باشد. این مسئله به ویژه در هنگام خواندن یک متن، خصوصاً در مورد دانش آموزان پایه های پایین تر دبستان که نسبت به خواندن کلمات تسلط کمتری دارند، بیشتر دیده می شود.یعنی ممکن است دانش آموز در هنگام خواندن متن، چنان درگیر درست خواندن کلمات شود که ارتباط معنایی بین هر کلمه و کلمات قبل و بعد و نیز ارتباط بین جملات را از دست بدهد. در این صورت، دانش آموز فقط متن را روخوانی کرده است و هیچ گونه درک مطلبی نسبت به آن پیدا نمی کند.

راه های افزایش درک مطلب کودکان:

حال که با عوامل مؤثر بر درک مطلب آشنا شدیم، می توانیم راهکارهایی را در مورد تقویت هر یک از این عوامل پیشنهاد کنیم.

با توجه به اینکه این مقاله به افزایش درک مطلب کودکان تأکید دارد، به ارائه پیشنهادها و توصیه هایی جهت بالا بردن این توانایی و از بین بردن عوامل کاهش دهنده درک مطلب می پردازم.

چگونه توجه کودک را نسبت به موضوع افزایش دهیم؟

انتخاب موضوع :

هر چقدر موضوعی که درباره آن با کودک صحبت می کنیم، برایش جذاب تر و مهم تر باشد، کودک با دقت و توجه بیشتری به آن گوش کرده و تمرکز خود را برای مدت زمان طولانی تری بر روی آن حفظ می کند. بنابراین برای افزایش میزان توجه کودک و به تبع آن بالا بردن درک مطلب کودک، بایستی موضوعاتی را انتخاب نماییم که هم متناسب با سن او باشند و هم با توجه به علاقمندی ها و روحیات و خلق و خوی کودک، برایش جذابیت داشته باشند.

شیوه ارائه و بیان :

از طرفی شیوه بیان مطالب و نحوه ارائه موضوعات نیز می تواند به جذابیت مطالب اضافه کرده و از حواس پرتی کودک جلوگیری کند.

مطالبی که با مثال های جالب و کودکانه، با بیان طنز آمیز و جالب و یا در قالب داستان و اصولاً با جملات کوتاه تر بیان می شوند، برای کودک مطلوب تر بوده و موجب تمرکز و توجه بیشتر او می گردند.

موقعیت مناسب :

برای بیان یک مطلب، گفتگو با کودک و یا خواندن یک متن یا کتاب و یا تعریف کردن یک خاطره یا قصه برای او، زمان و مکان مناسبی را انتخاب کنید.

خواندن یک کتاب و یا صحبت درباره هر موضوعی با بچه ها، هنگامی که در حال دیدن برنامه مورد علاقه شان از تلویزیون هستند، اصلاً پیشنهاد خوبی نیست و مسلماً نباید از آن ها در چنین وضعیتی انتظار توجه و دقت داشت.

یادآوری :

هنگامی که با کودک صحبت می کنید، برایش کتاب می خوانید و یا داستانی تعریف می کنید، گاهی از او بخواهید مطلبی را که تا کنون شنیده است، یادآوری کرده و خلاصه ای از آن را توضیح دهد.

همچنین گاهی از او سؤالاتی راجع به داستان یا مطلبی که برایش توضیح می دادید، بپرسید.

چگونه کلمات بیشتری را به کودک آموزش دهیم؟

گسترش دایره واژگان کودک :

از آنجایی که کودک معنای بسیاری از واژه ها را نمی داند، اکثر والدین و بزرگسالان در گفتگو با کودک سعی می کنند از کلمات بسیار ساده ای که اکثر کودکان معنای آنها را می دانند استفاده کنند. درست است که استفاده َاز کلمات ساده و قابل فهم، سبب درک مطلب بیشتر کودکان نسبت به سخنان والدین و بزرگسالان، در همان زمان می شود، اما در دراز مدت باعث عدم آشنایی کودک با واژه های جدید و محدود شدن دایره لغات کودک گشته و به تبع آن، سطح درک مطلب کودک نیز کاهش می یابد.

واقعاً اگر کودک با کلمات و واژه های جدید مواجه نشود، چگونه باید از معنا و کاربرد آن ها آگاه شود؟

بنابراین لازم است که به مرور در گفتگو با کودکان از کلمات و واژه های نا آشنا و کمی پیچیده تر نیز استفاده کنیم تا این واژه ها هم به گنجینه لغات کودکان اضافه گردند.آشنایی کودک با معنای تعداد بیشتری از کلمات، به افزایش میزان درک آن ها از مطالب، کمک به سزایی می کند.

برای گسترش دایره لغات کودک راه های زیر می توانند موثر باشند:

برای کودک زیاد کتاب بخوانید و از حدود ۴ یا ۵ سالگی سعی کنید متن کتاب را نه فقط به صورت عامیانه و گفتاری‌، بلکه به همان شکل نوشتاری برایش بخوانید تا فرزندتان با صورت رسمی و نوشتاری کلمات نیز آشنا گردد. از موضوعات متنوع و گوناگون برای کودک کتاب تهیه کنید و فقط به کتاب های داستان بسنده نکنید. کتاب های علمی کودکانه، زندگی حیوانات و … می توانند موضوعات جالبی برای کودکان باشند و تنوع دایره کلمات کودک را افزایش دهند.دایره المعارف ها و واژه نامه های کودکانه را تهیه کرده و برای فرزندتان بخوانید. با کودک در مورد موضوعات مختلف گفتگو کنید و در سخنان خود از صفت ها، تشبیهات و واژه های متنوع و جدید بیشتری استفاده کنید.

درک و حفظ ارتباط معنایی و منطقی بین کلمات و جملات متن چگونه ایجاد شده و افزایش می یابد؟

دیگر عامل کاهش دهنده درک مطلب، که بیشتر در دانش آموزان و در هنگام خواندن متن دیده می شود، به تسلط کودک بر روانخونی متن برمی گردد. یعنی دانش آموز وقتی خودش از روی متنی می خواند، درک کمتری نسبت به محتوای آن دارد تا هنگامی که همان متن را می شنود.

در این مورد، هر چقدر دانش آموز بتواند متنی را روان تر بخواند، از آسیب از دست دادن ارتباط معنایی بین کلمات، بیشتر در امان است.

دانش آموزانی که به سختی کلمات را می خوانند، بیشتر دقت و تمرکزشان در هنگام خواندن یک مطلب، صرف تلاش برای درست خواندن کلمات شده و توجهشان را برای درک معنای کلمات و ارتباط آن ها با سایر کلمات و جملات متن، از دست می دهند.

 

 

این مطلب چقدر مفید بود؟

برروی یکی از ستاره‌ها کلیک کنید!

میانگین نمرات 0 / 5. تعداد رای‌ها: 0

اولین فردی باشید که به این مطلب نمره می‌دهد!

2 دیدگاه دربارهٔ «افزایش درک مطلب در کودکان»

  1. سلام فایل را روی تبلت دانلود کردم اما پیام می اآید ،،، مشکلی در تجزیه فایل پیش آمده ،، چندبار دانلود کردم اما همین پیام را میدهد.
    لطفا راهنمایی کنید

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید